ZEMİN HAKİM TİTREŞİM PERİYODU (T0)

1.1.4. ZEMİN HAKİM TİTREŞİM PERİYODU (T0, sn)             Zeminin doğal olarak titreştiği periyodudur. Periyot, doğal ya da yapay etkenlerden oluşmuş, periyodu 0.05-2 saniye arasında olan yer titreşimleridir. Belli bir alanda, belli bir periyodun tekrarlanma sayısı maksimum olmaktadır. Maksimum tekrarlı olan periyot, hakim periyot olarak tanımlanmaktadır. T0 olarak gösterilir birimi sn’dir. Aşağıdaki bağıntı ile belirlenir.          T0= S4Hi/Vsi  […]

BULK MODÜLÜ (K)

BULK MODÜLÜ (K, kg/cm2) Zeminin sıkışmaya karşı olan direncini gösterir. Yoğunluk ve sismik hızlar yardımı ile belirlenir. Aşağıdaki bağıntı ile belirlenir. Birimi kg/cm² ‘dir. Bulk Modülüne Göre Zemin Sıkışma Direnci (ASTM,1978) aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Bulk Modülü (K) Sıkışma Direnci <400 Çok Az 400 – 10.000 Az 10.000 – 40.000 Orta 40.000 – 100.000 Yüksek >100.000 […]

KAYMA MODÜLÜ (µ)

KAYMA MODÜLÜ (µ, kg/cm2) Cismin şekil değiştirmeye karşı gösterdiği dirençten Kayma modülü, S dalga hızı ve yoğunluğun yardımıyla bulunur. Kayma modülü elastisite modülünde bulunması için gereken parametrelerden biridir. Birimi kg/cm²’dir. Kayma modülü özellikle heyelan sahalarında yamaç aşağı etkenden kuvvetin hesaplanmasında, büyük makinelerin çalışmaları sonucu ortaya çıkan yüksek miktardaki titreşimlerin etkilerinin, patlatma ve depremin etkisi altında […]

POİSSON ORANI ( σ )

POİSSON ORANI ( σ ) Formasyonun enine birim değişmesinin boyuna birim değişmesine oranı olarak tanımlanır. Mühendislik jeofiziğinde poisson oranı, etüt sahasındaki zemin ve kayacın suya doygunluk derecelerini aydınlatma açısından önemlidir. Vp ve Vs dalga hızları yardımıyla bulunur. Poisson oranı kesinlikle 0,5 değerini geçemez. Bu oran 0,5’e yaklaştıkça suya doygunluk artar.  Bu oran, gözeneksiz ortamlarda 0-0.25 […]

YOĞUNLUK (ρ)

YOĞUNLUK (ρ) Boyuna dalga hızına göre deneye dayalı olarak Gardner (1974) tarafından verilen yoğunluk aşağıdaki formülden hesaplanır. ρ = d=0.31*Vp0.25 (gr/cm3)      (Gardner, 1974) Aşağıdaki tabloda Zemin Birimlerinin Yoğunluk Sınıflaması (Keçeli, 1990) verilmiştir. Yoğunluk (ρ) (gr/cm³) Tanımlama <1,20 Çok Düşük 1,20 – 1,40 Düşük 1,40 – 1,90 Orta 1,90 – 2,20 Yüksek >2,20 Çok Yüksek  

SİSMİK DALGALAR – CİSİM DALGALARI

SİSMİK DALGALAR – CİSİM DALGALARI 1.Sismik P dalgası (Vp) Bu tür dalgalar, sıkışma veya ilk dalgalar olarak adlandırılırlar. Bu dalgaların yayınımı sırasında sıkışmadan dolayı kubik genleşme veya hacim değişikliği olur. Boyuna dalgalarda sıkışma ve genleşmeyi temsil eden titreşim doğrultusu dalga yayınım doğrultusuyla aynıdır. Dolayısıyla sıkışabilir (gevşek) zeminlerde P dalgası hızı düşük, sıkışması zor zeminlerde (kaya) […]

SİSMİK KIRILMA

SİSMİK KIRILMA YÖNTEMİ Sismik yöntemler, yapay bir kaynak kullanılarak oluşturulan titreşimlerle yeraltının incelenmesidir. Yapay olarak oluşturulan bu sismik dalgalar, farklı yapıdaki ortamların ara yüzeylerinden kırılarak ve yansıyarak, yayıldıkları ortamların çeşitli fiziksel özellik bilgilerini yeryüzüne taşımaktadır. Yeryüzünde bir doğrultuda göre yerleştirilen alıcılar(jeofonlar) ile algılanan ve kayıtçı tarafından kaydedilen sinyaller değerlendirilerek ortama ait çeşitli parametreler saptanır. Bu […]

YÜZEY DALGASI YÖNTEMİ (MASW)

YÜZEY DALGASI YÖNTEMİ (MASW)             Yüzey dalgaları, yakın zamana kadar diğer sismik yöntemlerde gürültü olarak nitelendirilmiş ve veriden uzaklaştırılmıştır. Daha sonralarda, gelişen teknoloji ve yazılımlar sayesinde, yüzey dalgalarının da taşıdığı bilgiler incelenmeye başlanmıştır. Zeminin mukavemetinin göstergesi olan kayma dalgası hesaplamalarında, etkili bir yol olmuş ve çeşitli araştırmalarda önemli roller almıştır.             Yüzey dalgası analiz yöntemlerinden […]